اگر موقع درس خواندن مدام سراغ اینستاگرام، تلگرام، یوتیوب یا بازی می‌روید، اپلیکیشن‌های قفل گوشی و برنامه‌های مسدودکننده اپلیکیشن می‌توانند گوشی را برای مدت مشخصی از دسترس خارج کنند. در بین گزینه‌های فعلی، Forest، AppBlock، Freedom و Opal از شناخته‌شده‌ترین ابزارها برای کاهش حواس‌پرتی هستند. البته همه آنها به یک اندازه گوشی را قفل نمی‌کنند و باید بر اساس میزان سخت‌گیری مورد نیازتان انتخاب کنید.
آنچه در ادامه می‌خوانید
برنامه قفل گوشی برای درس خواندن چیه؟
برنامه قفل گوشی برای مطالعه، ابزاری است که دسترسی شما به اپلیکیشن‌ها، سایت‌ها یا گاهی بخش‌هایی از گوشی را برای یک مدت مشخص محدود می‌کند.
مثلا می‌توانید مشخص کنید:
از ساعت ۶ تا ۸ شب اینستاگرام، تلگرام، یوتیوب و بازی‌ها باز نشوند.
در این مدت شما می‌توانید کتاب درسی را بخوانید، تست بزنید یا از اپلیکیشن‌های آموزشی استفاده کنید، بدون اینکه هر چند دقیقه یک بار وسوسه شوید سراغ شبکه‌های اجتماعی بروید.
البته یک تفاوت مهم وجود دارد. بعضی برنامه‌ها فقط یادآوری و تایمر تمرکز دارند، اما بعضی دیگر واقعا اپلیکیشن‌های انتخاب‌شده را مسدود می‌کنند. برای دانش‌آموزی که به راحتی تایمر را خاموش می‌کند، گزینه دوم کاربردی‌تر است. بررسی‌های سال ۲۰۲۶ نیز بین ابزارهای «یادآوری تمرکز» و مسدودکننده‌های واقعی تفاوت قائل شده‌اند.
بهترین برنامه‌های قفل گوشی برای درس خواندن
برای دریافت رایگان
آزمون تندخوانی آکادمی همای
اطلاعات خودتون رو ثبت کنید
اگر بخواهیم بدون پیچاندن موضوع سراغ گزینه‌های اصلی برویم، اپلیکیشن‌های زیر ارزش بررسی دارند:
اپلیکیشن Forest
اپلیکیشن Forest یکی از شناخته‌شده‌ترین اپلیکیشن‌های تمرکز برای مطالعه است. ایده آن بسیار ساده و جالب است؛ وقتی می‌خواهید درس بخوانید، یک درخت می‌کارید و مدت مطالعه را مشخص می‌کنید. اگر تا پایان زمان روی کارتان بمانید، درخت رشد می‌کند. اگر جلسه را رها کنید و سراغ گوشی بروید، درخت از بین می‌رود.
این روش برای دانش‌آموزانی که با سیستم امتیاز، پیشرفت و انگیزه بصری ارتباط خوبی دارند، جذاب است.
اپ Forest فقط یک تایمر ساده نیست. نسخه‌های فعلی آن امکان مسدود کردن اپلیکیشن‌های مزاحم، تعیین بازه زمانی بدون گوشی، مشاهده آمار تمرکز و ایجاد فهرست اپ‌های مجاز را هم ارائه می‌کنند.
برای مطالعه بیشتر: روش صحیح مطالعه کتاب درسی
برنامه Forest برای چه کسی مناسب است؟
اگر با مسائل زیر دست و پنجه نرم می‌کنید، این اپ مناسب شماست:
- وسط مطالعه ناخودآگاه گوشی را باز می‌کنید
- مدام شبکه‌های اجتماعی را چک می‌کنید
- با تایمر و هدف‌گذاری بهتر درس می‌خوانید
- دوست دارید پیشرفت مطالعه خود را ببینید
اما اگر خیلی راحت قوانین برنامه را دور می‌زنید، بهتر است سراغ یک اپلیکیشن مسدودکننده سخت‌گیرانه‌تر بروید. Forest در اصل روی ایجاد عادت تمرکز کار می‌کند و میزان سخت‌گیری آن با ابزارهای تخصصی مسدودسازی یکسان نیست.
اپلیکیشن AppBlock
اپلیکیشن AppBlock برای کسانی مناسب است که نمی‌خواهند فقط یک هشدار «وقت مطالعه است» ببینند. این برنامه برای مسدود کردن اپلیکیشن‌ها و سایت‌های مزاحم طراحی شده و می‌توان برای آن قوانین و زمان‌بندی مشخص تعریف کرد. بررسی‌های سال ۲۰۲۶ نیز AppBlock را از گزینه‌های مناسب برای ایجاد قوانین شخصی‌سازی‌شده معرفی کرده‌اند.
مثلا می‌توانید یک پروفایل با عنوان «مطالعه کنکور» بسازید و در آن برنامه‌های زیر را قرار دهید:
- اینستاگرام
- تلگرام
- تیک‌تاک
- یوتیوب
- بازی‌ها
- مرورگر
- برنامه‌های خبری
بعد مشخص کنید این اپ‌ها از ساعت ۵ تا ۹ شب مسدود شوند.
یکی از ویژگی‌های مهم AppBlock، حالت‌های سخت‌گیرانه آن است. البته میزان محدودیت به تنظیماتی که انجام می‌دهید و سیستم‌عامل گوشی بستگی دارد.
برای مطالعه بیشتر: روش صحیح مطالعه کتاب غیر درسی
مزیت AppBlock چیست؟
نقطه قوت آن این است که به جای اینکه فقط به شما بگوید «گوشی را کنار بگذار»، تلاش می‌کند دسترسی به عامل حواس‌پرتی را محدود کند.
برای دانش‌آموزی که می‌گوید «فقط پنج دقیقه اینستاگرام را باز می‌کنم» و بعد یک ساعت از دستش می‌رود، چنین ابزاری کاربرد بیشتری دارد.
اپلیکیشن Freedom
گاهی مشکل فقط گوشی نیست! دانش‌آموز کتاب را باز می‌کند، گوشی را کنار می‌گذارد و می‌رود سراغ لپ‌تاپ. چند دقیقه بعد تب یوتیوب باز شده و مطالعه عملا تعطیل شده است! اینجاست که Freedom وارد میدان می‌شود.
این ابزار برای مسدود کردن سایت‌ها و اپلیکیشن‌های مزاحم در چند دستگاه طراحی شده و برای افرادی که بین گوشی، لپ‌تاپ و تبلت جابه‌جا می‌شوند، گزینه مناسبی است. منابع مقایسه‌ای سال ۲۰۲۶ نیز قابلیت مسدودسازی بین دستگاه‌ها را یکی از نقاط قوت Freedom معرفی کرده‌اند.
مثلا می‌توانید یک جلسه مطالعه دو ساعته ایجاد کنید و شبکه‌های اجتماعی و سایت‌های سرگرمی را در دستگاه‌های مورد استفاده خود محدود کنید.
این ویژگی برای دانش‌آموزی که با لپ‌تاپ تست می‌زند، ویدیو آموزشی می‌بیند یا کلاس آنلاین دارد اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
اپلیکیشن Opal
اگر آیفون دارید، Opal یکی از گزینه‌هایی است که ارزش بررسی دارد. این برنامه روی جلسات تمرکز، زمان‌بندی و کنترل استفاده از اپلیکیشن‌های مزاحم تمرکز دارد.
Opal بیشتر برای کسی مناسب است که می‌خواهد استفاده از شبکه‌های اجتماعی را در ساعات مشخص مدیریت کند و گزارش بهتری از زمان استفاده خود داشته باشد.
در مقایسه‌های سال ۲۰۲۶، Opal به عنوان یکی از گزینه‌های قوی‌تر در اکوسیستم اپل برای مسدودسازی و تحلیل زمان تمرکز معرفی شده است.
بنابراین اگر دانش‌آموز آیفون دارید و دنبال برنامه‌ای جدی‌تر از تایمر ساده هستید، Opal می‌تواند یکی از گزینه‌های مناسب باشد.
اپلیکیشن Digital Wellbeing و Screen Time
قبل از اینکه سراغ اپلیکیشن‌های مختلف بروید، یک راه ساده را هم امتحان کنید. گوشی‌های اندرویدی معمولا ابزار Digital Wellbeing و آیفون‌ها ابزار Screen Time را در اختیار کاربر قرار می‌دهند.
با این ابزارها می‌توانید برای بعضی برنامه‌ها محدودیت زمانی تعیین کنید.
مثلا:
اینستاگرام: روزی ۲۰ دقیقه
یا:
بازی‌ها: روزی ۳۰ دقیقه
مزیت اصلی این روش این است که به نصب برنامه جانبی نیاز ندارید.
اما اگر هدف شما این است که در زمان درس خواندن هیچ راه ساده‌ای برای باز کردن برنامه‌های حواس‌پرت‌کننده نداشته باشید، ابزارهای تخصصی مسدودسازی امکانات بیشتری ارائه می‌کنند.
کدام برنامه گوشی را برای درس خواندن قفل می‌کند؟
اینجا باید یک نکته را روشن کنیم. عبارت «قفل گوشی» ممکن است دو معنی داشته باشد:
- در حالت اول، برنامه فقط اپلیکیشن‌های مزاحم را قفل می‌کند. یعنی گوشی روشن است اما مثلا اینستاگرام و بازی قابل استفاده نیستند.
- در حالت دوم، برنامه تلاش می‌کند تقریبا تمام استفاده غیرضروری از گوشی را در مدت مشخص محدود کند.
برای بیشتر دانش‌آموزان، حالت اول بهتر است. چون ممکن است وسط مطالعه به ماشین حساب، فرهنگ لغت، فایل PDF، برنامه آموزشی یا تماس ضروری نیاز داشته باشند؛ بنابراین بهتر است به جای قفل کامل گوشی، از اپلیکیشن‌های مسدودکننده برنامه‌ها استفاده کنید.
چطور گوشی را هنگام درس خواندن قفل کنیم؟
فرایند کار در بیشتر برنامه‌ها شبیه یکدیگر است. در ادامه به این فرآیند اشاره می‌کنیم:
مرحله اول: برنامه‌های مزاحم را مشخص کنید
اول ببینید چه چیزی بیشتر وقت شما را می‌گیرد. برای یک نفر اینستاگرام است. برای دیگری یوتیوب و برای شخص دیگری بازی. قرار نیست همه چیز را ببندید. دشمن اصلی تمرکزتان را پیدا کنید.
مرحله دوم: زمان مطالعه تعیین کنید
مثلا ۴۵ دقیقه مطالعه به همراه ۱۵ دقیقه استراحت را در نظر بگیرید یا اگر توان تمرکز بیشتری دارید، ۹۰ دقیقه مطالعه به همراه ۲۰ دقیقه استراحت را انجام دهید. جلسه‌های کوتاه‌تر برای شروع معمولا فشار روانی کمتری دارند.
مرحله سوم: برنامه‌های مزاحم را مسدود کنید
اپلیکیشن‌های اجتماعی، بازی‌ها و برنامه‌هایی که بدون هدف باز می‌کنید را در فهرست مسدودسازی قرار دهید. در Forest نیز می‌توان از قابلیت‌های مسدودسازی اپ‌ها و Time Guard برای تعیین زمان‌های بدون حواس‌پرتی استفاده کرد.
مرحله چهارم: راه فرار را نبندید، راه حواس‌پرتی را ببندید
اگر برنامه‌ای مثل پیام‌رسان برای کلاس یا گروه درسی لازم است، آن را کاملا مسدود نکنید. بهتر است فقط برنامه‌های سرگرمی را ببندید. این کار باعث می‌شود گوشی از یک وسیله مزاحم به یک ابزار در خدمت مطالعه تبدیل شود.
بهترین برنامه قفل گوشی برای کنکور کدام است؟
برای داوطلب کنکور، انتخاب برنامه بیشتر به میزان حواس‌پرتی بستگی دارد.
- اگر با یک تایمر ساده می‌توانید گوشی را کنار بگذارید، Forest گزینه جذابی است.
- اگر مدام قوانین را دور می‌زنید، AppBlock انتخاب منطقی‌تری است.
- اگر همزمان با گوشی و لپ‌تاپ کار می‌کنید، Freedom مزیت مهمی دارد.
- اگر آیفون دارید و گزارش و کنترل دقیق‌تری می‌خواهید، Opal ارزش بررسی دارد.
به زبان ساده:
- حواس‌پرتی کم: Forest
- حواس‌پرتی زیاد: AppBlock
- گوشی و لپ‌تاپ: Freedom
- آیفون و کنترل پیشرفته: Opal
آیا برنامه قفل گوشی واقعا باعث بهتر درس خواندن می‌شود؟
هیچ برنامه‌ای به تنهایی نمره شما را بالا نمی‌برد. این اپلیکیشن‌ها فقط یک مشکل مهم را حل می‌کنند، بلکه دسترسی آسان به عامل حواس‌پرتی را فراهم خواهند کرد.
اگر هر بار که سوال سختی می‌بینید سراغ گوشی می‌روید، حذف این مسیر می‌تواند کمک بزرگی باشد؛ اما نباید انتظار داشته باشید با نصب یک برنامه ناگهان چهار ساعت پشت سر هم مطالعه کنید.
بهتر است از جلسات کوچک شروع کنید. مثلا روز اول فقط ۳۰ دقیقه بدون شبکه اجتماعی درس بخوانید. روز بعد این زمان را به ۴۵ دقیقه برسانید. بعد از مدتی مغزتان به این ریتم عادت می‌کند.
یک روش کاربردی برای دانش‌آموزان در استفاده از برنامه قفل گوشی
اگر تازه می‌خواهید استفاده از برنامه قفل گوشی را شروع کنید، این الگو را امتحان کنید:
- جلسه اول: ۳۰ دقیقه مطالعه
- استراحت: ۱۰ دقیقه
- جلسه دوم: ۴۵ دقیقه مطالعه
- استراحت: ۱۰ دقیقه
- جلسه سوم: ۴۵ دقیقه مطالعه
در طول جلسات، شبکه‌های اجتماعی و بازی‌ها را مسدود کنید.
در زمان استراحت هم قرار نیست بلافاصله وارد اینستاگرام شوید و ۱۰ دقیقه استراحت را به ۵۰ دقیقه اسکرول تبدیل کنید! بهتر است کمی راه بروید، آب بخورید یا چند دقیقه از میز فاصله بگیرید.
اگر از Forest استفاده می‌کنید، می‌توانید این جلسات را به شکل درخت‌های پشت سر هم ثبت کنید و روند مطالعه خود را در طول هفته ببینید. این اپلیکیشن امکان مشاهده تاریخچه و آمار تمرکز را هم دارد.
برنامه قفل گوشی برای درس خواندن؛ کدام را انتخاب کنیم؟
انتخاب یک برنامه مناسب بیشتر از اینکه به معروف بودن اپلیکیشن بستگی داشته باشد، به نوع حواس‌پرتی شما مربوط است.
- Forest برای تبدیل مطالعه به یک تجربه سرگرم‌کننده و انگیزشی گزینه خوبی است و امکاناتی برای مسدودسازی اپ‌ها هم دارد.
- AppBlock برای کسانی مناسب‌تر است که می‌خواهند قوانین مشخص و محدودیت جدی‌تری برای اپلیکیشن‌های مزاحم ایجاد کنند.
- Freedom زمانی جذاب‌تر می‌شود که مشکل فقط گوشی نیست و لپ‌تاپ و تبلت هم درگیر حواس‌پرتی هستند.
- Opal نیز برای کاربران اپل گزینه‌ای جدی در زمینه محدود کردن استفاده از برنامه‌ها و ایجاد جلسات تمرکز محسوب می‌شود.
در نهایت، بهترین برنامه قفل گوشی برای درس خواندن همان برنامه‌ای است که بتواند بین شما و حواس‌پرتی چند قدم فاصله ایجاد کند. با بررسی اپ‌های مختلف می‌توانید برنامه مناسب نیازها خود را انتخاب کنید.
