آکادمی همای

افزایش تمرکز با آزمون استروپ

افزایش تمرکز با آزمون استروپ

اول ویس رو گوش کنید تا با نحوه انجام تمرین آشنا بشید و بعد دو تا تمرین زیر رو انجام بدید👇

تمرین افزایش تمرکز با آزمون استروپ آزمون استروپ

اگر همیشه یک مسیر را برای رفتن به محل کار انتخاب کنید، ذهن شما به صورت خودکار به این مسیر عادت می‌کند و ناخودآگاه و بدون آگاهی این مسیر را طی خواهد کرد؛ اما زمانی که از یک مسیر جدید برای رفتن به محل کار استفاده می‌کنید، عملاً کاری غیرمعمول را انجام می‌دهید. به این کار کنترل بازدارنده گفته می‌شود؛ یعنی شما می‌توانید یک کار خودکار را سرکوب کنید. روانشناسان برای ارزیابی کنترل بازدارنده فرد، آزمون‌هایی را توسعه داده‌اند. یک نمونه کلاسیک از چنین آزمون‌ها، تست استروپ است. در این بررسی از وبسایت «آکادمی همای» در مورد آزمون یا اثر استروپ و کاربردهای آن صحبت می‌کنیم.

آزمون یا اثر استروپ چیست؟

آزمون استروپ

برای دریافت رایگان

آزمون تندخوانی آکادمی همای

اطلاعات خودتون رو ثبت کنید

اثر استروپ به تأخیر در زمان واکنش بین محرک‌های همخوان و ناهمخوان اشاره دارد. همخوانی زمانی رخ می‌دهد که معنی کلمه و رنگ فونت آن یکسان باشد. برای مثال، اگر کلمه «سبز» با رنگ سبز چاپ شده باشد. محرک‌های ناهمخوان دقیقاً برعکس هستند. یعنی معنی کلمه و رنگش، با هم هماهنگ نیستند. برای مثال، کلمه «آبی» ممکن است با رنگ قرمز چاپ شده باشد.

در آزمون استروپ از افراد خواسته می‌شود که به جای خواندن خود کلمه، رنگ آن را نام ببرند. تاخیر در زمان واکنش نشان می‌دهد که نام بردن رنگ یک کلمه وقتی خود کلمه رنگ دیگری را هجی می‌کند (محرک‌های ناهمخوان) بسیار دشوارتر از نام بردن رنگ کلمه است، وقتی خود کلمه همان رنگ را هجی می‌کند (محرک‌های همخوان).

https://www.instagram.com/reel/CiiQjI5MhL6/

چه کسی آزمون استروپ را ایجاد کرد؟

تاریخچه این تست به سال ۱۹۳۵ برمی‌گردد، زمانی که جان ریدلی استروپ (John Ridley Stroop) به دنبال ایجاد آزمایشی برای مطالعه تداخل بود. تداخل اصطلاحی برگرفته از فیزیک برای تعیین تعامل بین دو موج است، اما در اینجا برای توصیف شرایط بین دو وظیفه استفاده می‌شود. این وضعیت خاص، تداخل بین رنگ و خواندن یک کلمه است که با «اثر استروپ» شناخته می‌شود.

بنر تندخوانی آکادمی همای

کنترل بازدارنده چیست؟

کنترل مهاری یا بازدارنده (Inhibitory Control) به شما اجازه می‌دهد افکار، احساسات و اعمال خود را مطابق با افکار خود تنظیم کنند. این کنترل نقش مهمی در رفتار هدفمند ایفا می‌کند و به شما کمک خواهد کرد تا متمرکز بمانید، در برابر وسوسه‌ها مقاومت کنید و به جای عمل بر اساس غریزه، تصمیمات متفکرانه بگیرید.

به عنوان مثال، اگر مدام در زمان درس خواندن گوشی خود را چک می‌کنید، کنترل بازدارنده شما ضعیف است؛ بدین معنی که شما کنترلی بر کاری که انجام می‌دهید، ندهید و این کار را به صورت خودکار و برحسب عادت اجرا می‌کنید. آزمون استروپ، کنترل بازدارنده را ارزیابی می‌کند و نشان می‌دهد شما چقدر روی اعمال خود کنترل دارید.

یک مثال ساده از تست استروپ

هنگام انجام آزمون استروپ، از شما خواسته می‌شود کلماتی را بخوانید که با جوهر رنگی نوشته شده‌اند. برای انجام صحیح این کار، به شرکت‌کنندگان دستور داده می‌شود که رنگ جوهر را نام ببرند. به مثال زیر توجه کنید:

جدول

قانونی

انفجار

در این حالت، پاسخ‌های صحیح «قرمز»، «آبی» و «سبز»، رنگ‌های جوهر هستند. در آزمون استروپ کلاسیک، خود کلمات نام رنگ‌ها هستند اما رنگ واقعی با نام متفاوت است. از شرکت‌کننده خواسته می‌شود که رنگ‌های جوهر را نام ببرد، نه اینکه خود کلمات را بخواند. به عنوان مثال زیر توجه کنید:

آبی

سبز

قرمز

باز هم، پاسخ‌های صحیح «قرمز»، «آبی» و «سبز» هستند. این بار، توجه کنید که نادیده گرفتن کلمه نوشته شده چقدر دشوار بود. هنگام انجام این کار، متوجه می‌شوید که فرآیند خواندن خودکار کلمه با توانایی ما در نام بردن رنگ جوهر کلمه تداخل دارد. این تداخل باعث می‌شود که شما اشتباهات بیشتری مرتکب شوید و در انجام کار کندتر عمل کنید.

مثال برای انجام تمرین استروپ

روی تصاویری که در ادامه قرار داده شده است، فقط و فقط  (رنگی که کلمه با آن نوشته شده) را با صدای بلند و سریع نام ببرید. سعی کنید معنای خود کلمه را نخوانید یا نادیده بگیرید. زمان خود را بگیرید و سعی کنید در دفعات بعد سریع‌تر عمل کنید.

 

دوره افزایش تمرکز

آزمون استروپ برای چه کسانی مناسب است؟

تست استروپ در چندین نسخه موجود است تا با گروه‌های سنی مختلف سازگار شود. به این ترتیب، برخی از آزمون‌های استروپ به طور خاص برای کودکان مانند میوه‌های استروپ یا حیوانات استروپ، برخی دیگر برای بزرگسالان مانند استروپ D-KEFS و در نهایت، برخی مانند استروپ ویکتوریا به طور خاص برای سالمندان طراحی شده‌اند؛ بنابراین، این آزمون برای همه افراد در سنین و موقعیت‌های مختلف (تحصیلی، شغلی و غیره) قابل استفاده است.

در هر فردی، آزمون استروپ به شناسایی وجود احتمالی نقص توجه کمک می‌کند و اختلال در عملکردهای اجرایی را تشخیص می‌دهد. در واقع، اگرچه دشواری در کنترل بازدارنده مختص پیری طبیعی است، اما دشواری در آن می‌تواند وجود یک بیماری عصبی مانند بیماری آلزایمر یا بیماری پارکینسون را نشان دهد. به یاد داشته باشید که مانند هر آزمون عصبی-روانشناختی، آزمون استروپ به تنهایی وجود چنین مشکلاتی را تشخیص نمی‌دهد.

اگر نتایج آزمایش استروپ شما خیلی بالا باشد، پزشک ممکن است پیشنهاد کند که معاینات پاراکلینیکی مانند MRI (تصویربرداری رزونانس مغناطیسی)، PET (توموگرافی انتشار پوزیترون) یا تجزیه و تحلیل مایع مغزی نخاعی (مایع اطراف مغز و نخاع) انجام شود. درحقیقت، این تست یک پیش درآمدی برای بررسی مشکلات مربوط به حافظه و توجه هستند و علت اصلی مشکل تنها با تست‌های بیشتر و پیشرفته‌تر مشخص می‌شود.

عملکرد بزرگسالان در انجام آزمون استروپ

برخی افراد در این تکلیف استروپ نسبتاً خوب هستند. آنها قادرند پاسخ خودکار خواندن را مهار کنند و کلمه را نادیده بگیرند و تکلیف را سریع و با خطاهای بسیار کم انجام دهند. برخی دیگر در انجام تکلیف مشکل دارند و ممکن است اشتباه کنند یا آن را بسیار کند انجام دهند. این تفاوت‌ها بین افراد ممکن است نشان‌دهنده قابلیت‌های متفاوت از نظر کنترل مهاری باشد. همانطور که اشخاص در توانایی‌های حافظه خود متفاوت هستند، افراد در کنترل بازدارنده خود نیز متفاوت هستند.

برای هر فرد، کنترل بازدارنده ممکن است در طول روز تغییر کند؛ به عنوان مثال، اگر خسته باشید یا الکل نوشیده باشید. این تغییرات در کنترل بازدارنده، در عملکرد شما در تکلیف استروپ منعکس خواهد شد. توانایی ارزیابی کنترل بازدارنده یک فرد مهم است، به ویژه اگر در این زمینه مشکلات شدیدی داشته باشد. متخصصان مغز و اعصاب، کنترل بازدارنده و چگونگی تأثیر آن بر آسیب مغزی را مطالعه می‌کنند، زیرا مشکلات مربوط به این موضوع، یک مشکل اساسی پس از آسیب به سر است.

عملکرد کودکان در انجام تست استروپ

کودکان در انجام تکلیف استروپ نسبت به بزرگسالان مشکل بیشتری دارند. این موضوع بدین دلیل نیست که آنها غیرطبیعی هستند، بلکه به این خاطر است که ظرفیت آنها برای کنترل  بازدارنده به بلوغ کامل نرسیده است. زمانی که کودکان به اواسط نوجوانی می‌رسند، توانایی آنها بیشتر می‌شود. با این حال، هنگام تلاش برای اندازه‌گیری کنترل بازدارنده در کودکان خردسال، مشکلاتی وجود دارد.

به عنوان مثال، از آنجا که خواندن در کودکان به خوبی تثبیت نشده یا روان نیست، نمی‌توانیم فرض کنیم که خواندن یک فعالیت خودکار است. در کودکان زیر 6 سال، ما به هیچ وجه نمی‌توانیم از تکلیف استروپ برای مطالعه استفاده کنیم، زیرا کودکان به ندرت می‌توانند کلمات را بخوانند. در این حالت، کودکان در تکلیف استروپ عملکرد خوبی ندارد، زیرا خواندن خودکار کلمات یاد نگرفته‌اند؛ بنابراین این آزمون بیشتر برای کودکانی است که وارد مدرسه شده‌اند.

آزمون استروپ چگونه انجام می‌شود؟

آزمون استروپ معمولاً روی صفحه کامپیوتر یا روی کاغذ انجام می‌شود. هدف اصلی این آزمون این است که شرکت‌کنندگان بتوانند رنگ‌هایی را که کلمات با آنها نوشته شده‌اند، به درستی نام ببرند. در اینجا مراحل اساسی آزمون استروپ آمده است:

  1. تهیه فهرست: روی یک ورق کاغذ یا صفحه کامپیوتر، باید کلماتی با رنگ‌های مختلف نوشته شده باشد. به عنوان مثال، کلمه «قرمز» ممکن است با جوهر آبی نوشته شده باشد. این کلمات معمولاً باید حاوی رنگ‌های اصلی مانند قرمز، آبی، سبز و زرد باشند.
  2. شرح وظیفه: به شما دستور داده می‌شود رنگ‌هایی را که کلمات با آنها نوشته شده‌اند، نام ببرید. با این حال، یک نکته وجود دارد که شما باید به آن توجه ویژه داشته باشید، تمرکز روی رنگی که کلمات با آن نوشته شده‌اند، نه روی معنای آنها!
  3. محدودیت زمانی: از شما خواسته می‌شود تا در یک محدوده زمانی مشخص (معمولاً بر حسب ثانیه) رنگ هر تعداد کلمه را که می‌توانید به درستی نام ببرید. محدودیت زمانی برای ارزیابی سرعت واکنش و دامنه توجه استفاده می‌شود.
  4. ارزیابی نتایج: پاسخ‌های شما ارزیابی شده و نتایج آزمون بر اساس عواملی مانند تعداد نام‌های صحیح رنگ‌ها، نوع خطاها و زمان واکنش تفسیر می‌شوند. این ارزیابی اطلاعاتی در مورد توانایی‌های شما در کنترل شناختی (توجه، تمرکز و حافظه) ارائه می‌دهد.

اگر می‌خواهید خودتان را تست کنید، آزمون‌های زیر را انجام دهید:

 

پاسخ تست بالا و پایین و مدت زمان انجام آن را برای ما کامنت کنید تا به بگوییم که قدرت کنترل بازدارنده شما چقدر است.

آزمون استروپ چه چیزی را اندازه‌گیری می‌کند؟

آزمون استروپ برای ارزیابی فرآیندهای شناختی و توانایی‌های کنترل ذهنی استفاده می‌شود. به طور خاص، این آزمون با هدف اندازه‌گیری توانایی‌های شناختی زیر انجام می‌شود:

معیارتوضیحات
توجه و تمرکزارزیابی توجه و توانایی تمرکز در تشخیص الگوها، رنگ‌ها و غیره
توانایی بازدارندگیبررسی توانایی کنترل یک پاسخ غیرضروری، غیر مفید و ناخواسته
انعطاف‌پذیری ذهنیارزیابی توانایی جابجایی بین موقعیت‌های مختلف و سازگاری با وظایف
سرعت واکنشبررسی سرعت عمل برای پاسخگویی صحیح در یک دوره زمانی معین

وسایل مورد نیاز آزمون استروپ

لوازم مورد نیاز آزمون استروپ اغلب بسته به نیازهای فرد اجرا کننده تست می‌تواند متفاوت باشد. با این حال، وسائل مورد استفاده برای یک تست پایه شامل موارد زیر هستند:

  • لیست کلمات: لیستی از کلمات با نام رنگ‌ها تهیه کنید. این کلمات معمولاً شامل رنگ‌های پایه (مثلاً قرمز، آبی، سبز، زرد) هستند. رنگ‌هایی که کلمات با آنها نوشته می‌شوند باید با رنگ‌های جوهر در تضاد باشند.
  • کامپیوتر یا کاغذ: آزمون استروپ را می‌توان روی صفحه کامپیوتر یا روی کاغذ انجام داد. آزمون‌های مبتنی بر کامپیوتر معمولاً ویژگی‌های کنترل و اندازه‌گیری بیشتری را ارائه می‌دهند.
  • اندازه‌گیری زمان: از آنجایی که آزمون معمولاً انتظار دارد، در مدت زمان مشخصی واکنش نشان دهد، اندازه‌گیری زمان مهم است. این برای ارزیابی سرعت پاسخ شرکت‌کننده استفاده می‌شود.
  • دستورالعمل‌ها: به شما دستورالعمل‌های واضحی در مورد نحوه تکمیل آزمون داده می‌شود. این دستورالعمل‌ها به شما دستور می‌دهد تا به جای معنی کلمه، روی رنگی که کلمه با آن نوشته شده است تمرکز کنند.
  • فرم ثبت داده‌ها: فرمی که برای ثبت پاسخ‌های شما در طول آزمون استفاده می‌شود. این فرم معمولاً شامل پاسخ‌های صحیح و غلط، زمان واکنش و سایر اطلاعات مهم است.

نحوه ارزیابی تست استروپ

هدف از ارزیابی آزمون استروپ، درک فرآیندهای شناختی و توانایی‌های کنترل ذهنی شما با تجزیه و تحلیل پاسخ‌های آنهاست. این ارزیابی معمولاً شامل عناصر زیر است:

  • پاسخ‌های صحیح: پاسخ‌ها بررسی شده و مشخص می‌شود که آیا شما بر رنگی که کلمه با آن نوشته شده است تمرکز داشته‌اید یا خیر. میزان نامگذاری صحیح رنگ ارزیابی می‌شود.
  • پاسخ‌های نادرست: نوع اشتباهات انجام شده شناسایی می‌شود. به عنوان مثال، مواردی که شما در شناسایی نام صحیح رنگ با تمرکز بر معنای کلمه مشکل داشته‌اید، بررسی می‌شود.
  • زمان پاسخ: زمان صرف شده برای هر پاسخ صحیح ثبت می‌شود. این کار برای ارزیابی سرعت واکنش شما استفاده خواهد شد.
  • انواع خطا: تجزیه و تحلیل دقیقی از انواع خطاهای انجام شده انجام می‌شود. برای مثال، عدم تمرکز روی معنی کلمه، عدم تشخیص نام رنگ و غیره.
  • نمره کل: برخی از انواع آزمون استروپ، علاوه بر تشخیص نام صحیح رنگ، سرعت انجام این کار را نیز ارزیابی می‌کنند. در این مورد، کل پاسخ‌های صحیح و همچنین زمان واکنش در نظر گرفته می‌شوند.

تاثیر آزمون استروپ در افزایش تمرکز و تندخوانی

آزمون استروپ با آموزش مغز برای مدیریت تداخل شناختی، تمرکز را افزایش می‌دهد. هنگام انجام آزمون، شما باید پاسخ خودکار خود (خواندن کلمه) را سرکوب کرده و روی یک کار دشوارتر (نام بردن رنگ جوهر) تمرکز کنید. این فرآیند، کنترل بازدارنده را تقویت می‌کند و در نتیجه تمرکز و انضباط ذهنی را در طول زمان بهبود می‌بخشد. تمرین منظم با چنین تکالیفی می‌تواند منجر به افزایش تمرکز در زمینه‌های مختلف، از جمله درسی و شغلی شود.

علاوه بر این، آزمون استروپ می‌تواند به طور غیرمستقیم با ارتقاء پردازش سریع‌تر و کارآمدتر اطلاعات، توانایی‌های تندخوانی را بهبود بخشد. از آنجایی که این آزمون مغز را برای حل سریع سیگنال‌های متناقض به چالش می‌کشد، ظرفیت مغز را برای فیلتر کردن اطلاعات نامربوط و اولویت‌بندی نشانه‌های بصری مرتبط افزایش می‌دهد. این موضوع به تندخوان‌ها کمک می‌کند تا به سرعت کلمات کلیدی را شناسایی کنند، ساختار جمله را بفهمند و تحت فشار زمانی تمرکز خود را حفظ کنند.

کلام آخر

آزمون استروپ ابزاری استاندارد است که اغلب در تحقیقات نوروسایکولوژی، روانشناسی و علوم شناختی استفاده می‌شود. این آزمون می‌تواند به شناسایی نقاط قوت یا ضعف فرد در کنترل شناختی و توجه کمک کند و از این اطلاعات می‌توان برای ارزیابی اختلالات یا درک توانایی‌های شناختی استفاده کرد. ما در آکادمی همای به شما از طریق روش‌های کاربردی و آزمون‌های ارزیابی کمک می‌کنیم تا کیفیت مطالعه خود را بهبود دهید. اگر دانش آموز یا دانشجو هستید یا اصلا قصد دارید توانایی خود در تمرکز و توجه و همچنین تندخوانی را بسنجید، ما کارشناسان ما تماس بگیرید.

درباره نویسنده

مرتضی نیکفر

مرتضی نیکفر

مرتضی همای نیکفر، مدرس دوره تندخوانی و کارشناس برنامه های تلویزیونی صدا و سیما | مدیریت مجموعه آموزشی آکادمی همای | دارای مدرک مدیریت کسب و کار از دانشگاه تهران | دارای مدرک تندخوانی حرفه ای از MPT آکادمی اتریش | سابقه ده سال تدریس تندخوانی و مشاوره تحصیلی | برگزاری همایش و سمینارهای آموزشی در خصوص کنکورهای سراسری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سه × دو =

برای دیدن نوشته هایی که دنبال آن هستید تایپ کنید.